Carotenoids là gì? Công dụng của Carotenoids đối với cơ thể!

Carotenoids

Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao rau củ quả xung quanh chúng ta lại đa dạng màu sắc như vậy chưa? Và lý do gì khiến chúng được nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích sử dụng mỗi ngày? Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Carotenoids là gì và vai trò của loại dưỡng chất này đối với cơ thể con người để giải đáp những thắc mắc trên nhé!

Carotenoids là gì?

Carotenoids là các sắc tố màu vàng-cam-đỏ có nhiều trong thực vật, hoa và động vật. Màu vàng – đỏ của Carotenoids trong cây xanh và hoa được che bằng màu xanh của diệp lục. Các màu sắc rực rỡ mà chúng ta thấy ở động vật biển và chim cũng là kết quả của Carotenoids.

Carotenoids là những sắc tố quan trọng có vai trò không thể thiếu đối với sức khỏe thực vật. Chúng còn được tìm thấy trong tế bào của một số sinh vật quang hợp như tảo, nấm và vi khuẩn. Chúng giúp cây hấp thụ và sử dụng năng lượng ánh sáng trong quá trình quang hợp.

Các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 600 loại carotenoid đóng vai trò dinh dưỡng khác nhau.

Khác với thực vật, con người không thể tự sản xuất carotenoid một cách tự nhiên. Do đó, chúng phải được cung cấp thông qua chế độ ăn uống hằng ngày.

Carotenoids có mấy loại?

Cho đến nay, có khoảng 700 loại Carotenoids đã được phân lập từ các nguồn tự nhiên. Về cấu tạo và chức năng, Carotenoids có thể được chia thành 2 nhóm là Carotenes và Xanthophylls. Về dinh dưỡng, ta có thể phân Carotenoids thành 2 nhóm là provitamin A và non-provitamin A.

Carotenes và Xanthophylls

Sự khác biệt về cấu trúc hóa học giữa hai nhóm là Xanthophylls có chứa oxy, trong khi Carotenes là hydrocacbon và không chứa oxy. Ngoài ra, cả hai hấp thụ các bước sóng ánh sáng khác nhau trong quá trình quang hợp của thực vật, vì vậy Xanthophylls có màu vàng hơn trong khi Carotenes có màu da cam.

Xanthophylls được sử dụng thường xuyên trong chế độ ăn uống sẽ bảo vệ đôi mắt của bạn khỏi ảnh hưởng trực tiếp từ ánh sáng mặt trời và tăng cường sức khỏe mắt. Bạn có thể tìm thấy các loại thực phẩm giàu Xanthophylls trong trái bơ, ngô, lòng đỏ trứng, cải xoăn, rau chân vịt, bí ngô,… Xanthophylls Lutein, Zeaxanthin, Beta-cryptoxanthin thuộc nhóm Xanthiphylls.

Carotenes thường gặp bao gồm α và β-carotene. Chúng có nhiệm vụ cung cấp các chất dinh dưỡng và rất cần thiết cho sự tăng trưởng của cây. Một số thực phẩm giàu Carotenes gồm dưa lưới, cà rốt, đu đủ, bí ngô, khoai lang, quýt, cà chua…

Provitamin A và Non-provitamin A

Các provitamin A có thể được chuyển thành vitamin A (retinol) trong ruột hoặc gan. Vitamin A  là một thành phần quan trọng đối với sức khỏe con người. Nó giúp duy trì sức khỏe của mắt, màng nhầy khỏe mạnh và khả năng miễn dịch. Alpha-carotene, beta-carotene và beta-cryptoxanthin là các Carotenoids Provitamin A thường gặp. Còn Lutein, Zeaxanthin và Lycopene thì không có khả năng này nên được xếp vào Non-provitamin A.

Các Carotenoids phổ biến nhất hiện nay

Trong khoảng 700 loại Carotenoids đã được phát hiện, có 6 Carotenoids đang được nghiên cứu phổ biến nhất hiện nay là Alpha-carotene, Beta-carotene, Beta-cryptoxanthin, Lutein, Zeaxanthin và Lycopene (Theo Viện Linus Pauling).

Carotenoids có trong Super Lutein và Mirto+
Các Carotenoids phổ biến nhất hiện nay

Lutein & Zeaxanthin

Lutein là một Carotenoids chống oxy hóa, một sắc tố chịu trách nhiệm tạo ra màu vàng của trái cây và rau quả bao gồm xoài, ngô, khoai lang, các loại rau lá xanh như cải xoăn và rau bina. Nó được lắng đọng một cách tự nhiên như một lớp bảo vệ trong điểm vàng. Điểm vàng là một điểm nhỏ ở phía sau của mắt chịu trách nhiệm trong việc thu nhận hình ảnh.

Zeaxanthin, giống như Lutein, là một chất chống oxy hóa mà cơ thể chúng ta cần để hỗ trợ sức khỏe của mắt. Trong hoàng điểm trung tâm, Zeaxanthin là thành phần chiếm ưu thế, lên đến 75%. Trong khi ở võng mạc ngoại vi, Lutein chiếm ưu thế hơn, thường là 67% hoặc lớn hơn.

Để giúp duy trì sức khỏe của mắt khi chúng già đi, nghiên cứu chỉ ra rằng việc bổ sung Lutein hàng ngày trong chế độ ăn uống hàng ngày là điều cần thiết. Trong khi lutein được công nhận rộng rãi là một chất dinh dưỡng quan trọng cho mắt, nghiên cứu lâm sàng cho thấy Lutein cũng có thể cải thiện vẻ ngoài của da.

Nghiên cứu cũng cho thấy Lutein còn giúp ích trong việc phát triển nhận thức, đặc biệt là khi kết hợp với Zeaxanthin và DHA. Nguồn cung cấp Lutein và Zeaxanthin trong sản phẩm Super Lutein và Mirto+ của Đại Lý IZUMIO là FloraGLO®, đây là nguồn Lutein được nghiên cứu lâm sàng nhất trên toàn thế giới và là nhãn hiệu được các bác sĩ tin tưởng nhất về sức khỏe mắt tại Hoa Kỳ *.

* Dựa trên kết quả của báo cáo tổng hợp về Chỉ số Bệnh tật và Điều trị Quốc gia giữa các bác sĩ khuyến nghị bổ sung chế độ ăn uống với Lutein cho sức khỏe của mắt – Tháng 12 năm 2011 – Tháng 12 năm 2012 (dữ liệu của Hoa Kỳ).

Lycopene

Lycopene là loại Carotenoids không chứa vitamin A được tìm thấy ở nồng độ cao trong các loại trái cây và rau quả màu đỏ như cà chua, bưởi đỏ, dưa hấu và mơ. Nghiên cứu được đẩy nhanh vào cuối những năm 1980 khi người ta phát hiện ra rằng Lycopene thể hiện hoạt tính chống oxy hóa cao. Nó được tìm thấy ở nồng độ cao trong gan, huyết thanh (máu), tuyến thượng thận, phổi, tuyến tiền liệt, ruột kết và da ở mức độ cao hơn so với các sắc tố tương tự khác.

Lý do tỉ lệ nam giới tại Italia bị phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới thấp hơn nhiều nước khác là do cà chua rất phổ biến trong khẩu phần ăn hàng ngày của họ. Đặc biệt là trong các món ăn như pizza, mỳ ý,… Và Lycopene đặc biệt là có rất nhiều trong quả cà chua chín.

Alpha & Beta-carotene

Hai trong những Carotenoids đầu tiên được phân lập và nghiên cứu chuyên sâu về những lợi ích như tiền chất của vitamin A. Vì chúng ta cần vitamin A để có làn da khỏe mạnh và màng nhầy, hệ thống miễn dịch của chúng ta cũng như sức khỏe mắt và thị lực tốt, hai Carotenoids này là một nguồn chuyển hóa và cung cấp vitamin A ở mức cần thiết, ngăn ngừa việc hấp thu dư thừa vitamin A.

Giống như tất cả các Carotenoids khác, α và β-carotene là những chất chống oxy hóa giúp giảm các gốc tự do và hỗ trợ sức khỏe của tế bào. Cà rốt, bông cải xanh, bí đỏ, và các loại thảo mộc & gia vị khác rất giàu Alpha và Beta-carotene.

Beta-cryptoxanthin

β-cryptoxanthin là một sắc tố màu da cam có nhiều trong unshiu mikan (cam quýt satsuma). Unshiu mikan là một thuật ngữ chung cho “cam quýt” ở Nhật Bản. Ngoài quýt, β-cryptoxanthin cũng có nhiều trong ớt đỏ, đu đủ, hồng, quất,…

Mặc dù unshiu mikan thường xuyên được tiêu thụ ở Nhật Bản, nhưng chúng lại không phổ biến ở các nước khác. Do đó, nghiên cứu về β-cryptoxanthin chậm hơn so với nghiên cứu về Lycopene và các Carotenoids khác. Tuy nhiên, những lợi ích của nó ngày càng được làm rõ trong những năm gần đây. Đặc biệt, β-cryptoxanthin là một loại tiền vitamin A có thể chuyển hóa thành Vitamin A theo nhu cầu của cơ thể.

Công dụng của Carotenoids cho cơ thể con người

Thật không may, Carotenoids là chất dinh dưỡng không được sản xuất bởi cơ thể con người. Nghiên cứu đã chỉ ra nhiều lợi ích từ việc tiêu thụ hàng ngày của Carotenoids thông qua chế độ ăn uống của chúng ta.

Carotenoids cũng hoạt động ở người trên cơ chế chống oxy hóa để duy trì tính toàn vẹn bình thường của tế bào. Carotenoids là hợp chất hòa tan tốt trong chất béo. Chính vì vậy, khi các thực phẩm giàu Carotenoids được nấu chín hoặc cắt nhỏ sẽ làm tăng khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng vào máu chúng ta.

Loạt nghiên cứu đã chứng minh, công dụng của Carotenoids rất quan trọng đối với cơ thể con người và thúc đẩy sự ổn định sức khỏe.

Tốt cho mắt

Sử dụng thực phẩm giàu Carotenoids có thể giúp bảo vệ các tế bào khỏe mạnh có trong mắt và ngăn ngừa sự phát triển của các tế bào ung thư.

Carotenoid rất có lợi cho mắt
Carotenoids có lợi cho mắt

Có thể bạn chưa biết, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa là do thoái hóa điểm vàng hay còn gọi là thoái hóa trung tâm võng mạc. Tiếp xúc ánh sáng trong thời gian dài có thể gây ra hiện tượng này, ảnh hưởng tiêu cực đến các bộ phận nhạy cảm của mắt. Khi đó, Lutein và Zeaxanthin được được tìm thấy trong các loại rau, trứng… hoạt động như một chất chống nắng tự nhiên bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh có hại.

Các nghiên cứu cho thấy, cơ thể hấp thụ ít nhất 6mg lutein mỗi ngày có thể làm giảm đến 43% nguy cơ phát triển bệnh thoái hóa điểm vàng. Tăng lượng Lutein và Zeaxanthin trong chế độ ăn uống cũng hạn chế hoặc chữa lành các tổn thương hiện tại của mắt.

Tăng cường sức khỏe tim mạch

Một trong những công dụng của Carotenoids được các chuyên gia công nhận chính là chất chống oxy hữu hiệu giúp chống lại các nguy cơ gây ra bệnh tim mạch và ngăn chặn các thành động mạch bị tắc nghẽn.

Huyết áp tăng, không dung nạp glucose hay béo phì là các nguyên nhân gây xơ vữa động mạch. Khi đó, Carotenoids có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh này. Mặc dù đặc tính chống viêm của Carotenoids vẫn còn đang được nghiên cứu, cải thiện sức khỏe tim mạch nhờ Carotenoids nếu sử dụng trong thời gian dài (9-20 năm theo đề xuất từ một nghiên cứu).

 Làm da đàn hồi và săn chắc

Các tiền thân của vitamin A có vai trò rất quan trọng đối với làn da, hỗ trợ quá trình tái tạo mô, ngăn ngừa sự thoái hóa của lớp biểu bì, nhất là khi da tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời.

Carotenoids có thể kích thích collagen và elastin trong da từ đó tăng độ đàn hồi, giúp da săn chắc hơn. Ngoài ra, Carotenoids còn có thể sửa chữa các sợi protein bị hư hại do tia UV, tái tạo biểu bì giúp làm mềm và mịn da và hạn chế tình trạng tăng sắc tố da, thậm chí chữa lành vết thương do mụn gây ra.

“Khắc tinh” số 1 của bệnh ung thư

Bệnh ung thư là hệ quả của quá trình các màng tế bào hay tế bào bị các gốc tự do làm hỏng một phần hoặc phá hủy toàn bộ cấu trúc như DNA, protein…Khi đó, chất chống oxy hóa có khả năng ngăn ngừa những tổn thương này một cách rất hiệu quả, hạn chế sự phát triển ung thư lây lan.

Kết quả nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, Carotenoids có trong thực phẩm ăn uống hằng ngày sẽ làm tăng lượng chất chống oxy hóa và các tế bào bảo vệ cơ thể bạn.

Carotenoids có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư phổi. Khi bạn hút thuốc lá, các chất độc hại từ đó phá hủy các tế bào khỏe mạnh trong phổi. Một nghiên cứu cho thấy, nguy cơ ung thư phổi sẽ được giảm nếu bạn kết hợp Carotenoids vào thực đơn hằng ngày, thậm chí có thể giúp hồi phục phổi bị tổn thương nhẹ sau khi bạn bỏ thuốc.

Bổ sung Carotenoids bằng cách nào?

Thực phẩm giàu Carotenoids thường được tìm thấy nhiều nhất ở các loại có màu đỏ, vàng hoặc cam. Điển hình như cà rốt, khoai lang, đu đủ, dưa hấu, xoài, rau bina, cải xoăn, cà chua, ớt chuông, cam… bạn có thể dùng làm món tráng miệng ăn trực tiếp hoặc chế biến theo khẩu vị của mình. Chắc chắn bạn sẽ thấy được hiệu quả bất ngờ mà chúng mang lại.

Ngoài ra, bạn có thể bổ sung bằng các loại thực phẩm chức năng chứa Carotenoids giúp bổ sung đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể.

Thành phần dinh dưỡng của Mirto
Thành phần dinh dưỡng của Mirto

Super Lutein Mirto+ là sản phẩm bổ sung 6 loại Carotenoids cùng với 5 dưỡng chất thiết yếu được Đại lý IZUMIO Việt Nam phân phối chính hãng. Sản phẩm không chỉ được tinh chế từ thiên nhiên 100% bằng công nghệ ion mà còn có khả năng sinh khả dụng cao, những người có thể trạng yếu vẫn có thể hấp thu được dễ dàng, đem đến rất nhiều lợi ích về mắt, não bộ, tim mạch, xương khớp…

Tổng kết

Qua nội dung trên, bạn đọc đã có thể hình dung ra được Carotenoids là gì và có vai trò quan trọng như thế nào với cơ thể chúng ta. Việc bổ sung thêm nhiều thực phẩm giàu Carotenoids vào chế độ ăn uống hoặc các sản phẩm chức năng sẽ giúp ích rất nhiều trong việc tăng cường hệ miễn dịch và sức khỏe tổng quan của cơ thể. Hãy có cuộc trao đổi với chuyên gia dinh dưỡng để có thể bổ sung đúng cách nhất loại dưỡng chất này nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ