Triglyceride là chỉ số gì?

Triglyceride

Rối loạn lipid máu hay còn gọi là máu nhiễm mỡ diễn ra khi lượng cholesterol trong máu quá cao. Hầu hết cholesterol trong cơ thể được sản xuất ở gan. Nhưng một số dạng cholesterol có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, bao gồm ảnh hưởng gan.

Các chỉ số cần lưu ý khi xét nghiệm mỡ máu

Cholesterol là gì?

Cholesterol là phân tử chất béo dạng sáp được sản xuất ở gan, không trộn lẫn với máu, có tính kị nước thân dầu. Trong đó, 80% lượng cholesterol sản xuất từ gan, 20% đến từ thực phẩm ăn hằng ngày như lòng đỏ trứng, sữa nguyên kem, thịt gia cầm, hải sản…

Cholesterol tự sản sinh trong cơ thể từ gan và nạp qua một số thực phẩm
Cholesterol tự sản sinh trong cơ thể từ gan và nạp qua một số thực phẩm

Cholesterol có 4 chức năng chính không thể thiếu cho sự tồn tại của con người:

  • Góp phần trong cấu trúc của thành tế bào, màng tế bào và tham gia điều chỉnh tính lưu động của màng
  • Tạo muối mật tiêu hóa trong ruột tạo điều kiện hòa tan chất béo hấp thu các vitamin A, D, E và K
  • Phân tử tiền chất để sản xuất ra vitamin D
  • Tạo nên một số hormone steroid như cortisol, aldosterone, androgen tuyến thượng thận và hormon sinh dục như testosterone, estrogens, progresterone

Có 2 loại lipoprotein vận chuyển cholesterol đến các tế bào: lipoprotein mật độ thấp (LDL), còn gọi là “mỡ xấu” và lipoprotein mật độ cao (HDL) còn gọi là “mỡ tốt”. LDL có hại cho sức khỏe, ngược lại HDL có lợi, có tác động ngược lại so với LDL.

LDL và HDL có tác động ngược nhau đối với sức khỏe
LDL và HDL có tác động ngược nhau đối với sức khỏe

HDL có lợi cho sức khỏe vì mang lượng cholesterol trở về gan. Gan sẽ phân hủy hoặc sẽ đào thải thông qua đào thải qua mật. LDL lại có hại cho sức khỏe bởi tạo điều kiện cho cholesterol dư thừa tích tụ trong máu.

Triglyceride là gì?

Triglyceride, còn gọi là chất béo trung tính, là dạng chất béo khác có trong máu. Đây không phải là một loại cholesterol nhưng có mối liên hệ chặt chẽ với bệnh liên quan tim mạch. Do vậy, bác sĩ cũng đo nồng độ chất béo trung tính ở những người tăng lipid máu. Chất béo trung tính được tạo ra khi dự trữ do dư thừa, có thể từ chế độ ăn uống như thịt đỏ và sữa nguyên chất béo, đường tinh luyện, fructose và rượu.

Triglyceride là gì?
Triglyceride tạo ra do dự trữ dư thừa trong chế độ ăn uống và tập luyện

Xét nghiệm lipid máu nên được đo ở tất cả người trên 40 tuổi, tốt nhất là sau nhịn ăn qua đêm từ 10 đến 12 giờ. Một người có thể gọi là mắc chứng rối loạn lipid máu (mỡ máu) nếu có một hoặc kết hợp những điều sau:

  • Mức LDL cao
  • Mức HDL cao
  • Nồng độ Triglyceride (TG – chất béo trung tính) tăng cao

Đề xuất sàng lọc đối với nhóm đối tượng sau:

  • Nam trên 35 tuổi
  • Phụ nữ trên 45 tuổi
  • Đái tháo đường
  • Sử dụng thuốc lá
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh tim
  • Tiền sử cá nhân của bệnh tim hoặc bệnh mạch máu ngoại vi
  • Béo phì (BMI> 30)
  • Tăng huyết áp

Chẩn đoán máu nhiễm mỡ

Mức bình thường của cholesterol

Mức cholesterol ở một người bình thường hoàn toàn khỏe mạnh ở mức dười đây:

  • Cholesterol tổng thể: dưới 200 mg/dL
  • HDL-c: lớn hơn 40 mg/dL đối với nam và hơn 50 mg/dL đối với nữ
  • LDL-c: người khỏe mạnh nhỏ hơn 100 mg/dL; người mắc bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường hoặc nhiều yếu tố nguy cơ kiểm soát kém: nhỏ hơn 70 mg/dL
  • Triglycerides: ít hơn 150 mg/dL

Tăng lipid máu thường không có triệu chứng quá điển hình. Vì vậy, bệnh cần được chẩn đoán qua bảng xét nghiệm lipid trong máu. Sau khi thực hiện xét nghiệm, bảng kết quả sẽ hiện thị các chỉ số sau:

  • Tổng lượng cholesterol
  • LDL hoặc cholesterol xấu (bình thường: <100 mg/dL)
  • HDL hoặc cholesterol tốt (tối ưu khi lớn hơn hoặc bằng 60 mg/dL)
  • Chất béo trung tính (TG – Triglycerides)

Lipid, hay chất béo, có vai trò trong cung cấp năng lượng cho các tế bào và tạo sự sống. Ý nghĩa của một số loại lipid trong xét nghiệm thường thấy bao gồm:

  • Cholesterol LDL , gọi là “mỡ xấu” vì nó có thể hình thành các mảng bám dính vào mạch máu
  • HDL cholesterol , xem là “mỡ tốt” vì nó có thể giúp loại bỏ “mỡ xấu” ra khỏi máu
  • Chất béo trung tính, hình thành khi cơ thể không tiêu thụ hết, và tích tụ trong cơ thể hay còn gọi dạng “mỡ trắng”. Loại này cũng đến trực tiếp từ chế độ ăn uống như các loại thực phẩm như thịt đỏ, sữa nguyên chất béo.

Mức độ lipid trong máu khỏe mạnh khác nhau một cách tự nhiên ở mỗi người. Tuy nhiên, mức LDL và chất béo trung tính cao kèm theo lượng “mỡ tốt” HDL rất thấp thì nguy cơ cao có thể gây các bệnh lý như xơ vữa động mạch.

Các chất béo cứng này hình thành mảng bám, khiến máu khó lưu thông, lâu ngày dẫn đến phát triển xơ vữa động mạch. Ngoài ra, có thể gây tích tụ và các vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe như các bệnh về tim mạch thậm chí gây đột quỵ.

Cách điều trị (Cần viết thêm)

Bên cạnh thay đổi lối sống, có khá nhiều thuốc trong điều trị rối loạn lipid máu. Việc điều trị bằng thuốc phụ thuộc vào mức cholesterol và các yếu tố nguy cơ khác. Các khuyến cáo điều trị thường bắt đầu chế độ ăn kiêng, vận động thường xuyên, nhưng những bệnh lý đi kèm sẽ cần sử dụng các thuốc như statins,..

Statin là nhóm dẫn đầu trong nhóm hạ cholesterol. Các loại thường thấy như:

  • Atorvastatin
  • Rosuvastatin
  • Pravastatin
  • Simvastatin
  • Lovastatin

Ngoài ra còn có các loại khác statins như:

  • Thuốc ức chế hấp thu cholesterol chọn lọc
  • Resins
  • Fibrates
  • Niacin

Statin được coi là thuốc khá an toàn, tuy nhiên vẫn còn tranh cãi do dễ gặp các tác dụng phụ đi kèm như:

  • Đau cơ do dùng statin
  • Mệt mỏi
  • Có thể tăng nguy cơ mắc hoặc nguy cơ diễn tiến biến chứng đái tháo đường

Bệnh nhân sử dụng statin không nên tự ý dừng thuốc mà không qua ý kiến bác sĩ bởi có thể tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tim mạch.

Khi đó, bác sĩ sẽ chuyển sang sử dụng thuốc khác hoặc nỗ lực giảm cholesterol thông qua thay đổi lối sống.

Nhóm thuốc statin thường dùng trong điều trị hạ mỡ máu

Kết

Tóm lại, rối loạn mỡ máu được coi là nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh mạch vành. Bệnh lý này liên quan đến lượng lớn LDL hoặc chất béo trung tính tăng cao trong máu. Các bác sĩ coi LDL là “mỡ xấu”, HDL là “mỡ tốt”. Bệnh lý đi kèm như suy giáp, chế độ ăn nhiều chất béo và thừa cân là nguyên nhân góp phần tăng cholesterol. Tuy nhiên, một số trường hợp là do di truyền. Một chế độ ăn uống lành mạnh, ăn các chất béo có lợi, hoạt động thể dục thể thao thường xuyên có thể cải thiện đáng kể mức cholesterol trong máu và giúp ngăn ngừa các biến chứng, vấn đề sức khỏe trong tương lai.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ